Tiyatro Türleri – Komedi

Komedi:
Komedi, tiyatronun en eski ve en önemli türlerinden biridir. Seyirciyi güldürmeyi, eğlendirmeyi amaçlayan bu tür aynı zamanda toplumsal eleştiri, insan ilişkilerindeki çelişkiler ve günlük yaşamın saçmalıkları gibi ciddi konuları da hiciv yoluyla işleyebilir.

Komedi Nedir?
Komedi, izleyicide kahkaha ve neşe uyandıran, genellikle insanların kusurlarını, toplumdaki aksaklıkları eğlenceli bir dille ele alan tiyatro türüdür. Olaylar genellikle hafif, abartılı ya da gülünç durumlar etrafında gelişir.
Komedi, acıklı ya da trajik sonuçlardan çok, iyiye ulaşma, yanlışların ortaya çıkması ve mutlu son ile biter.

Komedinin Özellikleri:
Amaç güldürmektir, ama salt gülmek değil, düşündürerek güldürmektir.
Karakterler çoğu zaman abartılıdır: Cimri, aptal, ukala, yalancı gibi tipler yer alır.
Dil sade, akıcı ve halk diline yakındır.
Toplumun aksayan yönleri eleştirilir, bazen alaycı bir dille.
Mutlu sonla biter, sorunlar çözülür.

Komedi Türleri:
1. Klasik Komedi (Eski Yunan Komedisi):
Başta Aristophanes olmak üzere, Eski Yunan’da yazılmıştır.
Sert toplumsal hiciv içerir.
Tanrı, siyasetçi, filozof gibi figürlerle alay edilir.

2. Karakter Komedisi:
Belirli bir karakterin (örneğin cimriliğin, kıskançlığın) abartılarak ele alınmasıyla oluşur.
Molière’in “Cimri” adlı eseri buna örnektir.

3. Töre Komedisi:
Toplumdaki gelenek, görenek ya da sosyal davranış biçimleri eleştirilir.
Evlenme, miras, aile ilişkileri gibi konular işlenir.
Şinasi’nin “Şair Evlenmesi” bu türe örnektir.

4. Durum Komedisi (Entrika Komedisi):
Yanlış anlaşılmalar, saklanan kimlikler, tesadüfler sonucu gelişen olaylar işlenir.
Gülme unsuru olayların içindedir.
Tiyatroda “hızlı tempolu olaylar zinciri” dikkat çeker.

5. Vodvil (Müzikli Komedi)
Eğlenceli, müzikli, danslı kısa komedi türüdür.
Genellikle entrikalı, eğlenceli sahneler içerir.

Ünlü Komedya Yazarları ve
Eserleri:

Molière (Fransa): Cimri, Tartuffe, Kibarlık Budalası

Aristophanes (Yunan): Lysistrata, Bulutlar

Shakespeare (İngiltere): Bir Yaz Gecesi Rüyası, Venedik Taciri (trajikomik)

Şinasi (Türkiye): Şair Evlenmesi

Mümtaz Zeki Taşkın, Haldun Taner gibi Türk yazarlar modern Türk tiyatrosunda önemli komedi eserleri yazmışlardır.

Şaban Gürtuna