Özkan Mert 21 Ekim 1944’te Erzurum’da doğdu. İzmir Namık Kemal Lisesi’nden mezun oldu. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Urdu Dilleri ve Sinoloji Bölümü’nü bitirdi. Bir süre memur olarak çalıştı. 1970’li yıllarda “Kuracağız Her Şeyi Yeniden” adlı kitabı yüzünden hapse mahkum edilince yurt dışına gitti. İsveç’te drama-tiyatro-film öğrenimi gördü. İsveç Devlet Radyosu Türkçe Yayınlar Bölümü’nde program yapımcısı ve sunucu olarak çalıştı. Ant, Devrim, Dönem, Evrim, Halkın Dostları, Türk Solu dergilerinde şiirleri yayınlandı. İkinci Yeni’ye özgü biçim ve duyarlılık özellikleri taşıyan ilk şiirlerinde savruk bir yaşama tutkusu, bohem ve yabancıl duygular etkindi.
1970’te Ant Dergisi’nde Ataol Behramoğlu, İsmet Özel ve Süreyya Berfe’nin başlattığı çıkış hareketine katıldı. Toplumcu gerçekçi şairler arasında yer aldı. Kabına sığmayan bir yaşama sevinci ve özlemi, halkın ve ülkenin yaşamına ilgi, geleceğe ve gençliğe umut duyguları ve istekleriyle dolu şiirler yazdı. Uzun ve soluklu şiirleri, benzetme, metafor zenginliği ve tema çeşitliliğiyle dikkat çeker. 60 kuşağının protestocu, atılgan, coşkulu, önde gelen şairlerindendir. İlk kitabı ‘Kuracağız Her şeyi Yeniden’ ile adını duyurdu ve bir anda üniversite gençliğinin sesi oldu. 1970’te Ant Dergisi’nde Ataol Behramoğlu, İsmet Özel ve Süreyya Berfe’nin başlattığı çıkış hareketine katıldı. Toplumcu gerçekçi şairler arasında yer aldı.
Uzun ve soluklu şiirleri, benzetme, metafor zenginliği ve tema çeşitliliğiyle dikkat çeken şiirleri Ant, Devrim, Dönem, Evrim, Halkın Dostları, Türk Solu dergilerinde şiirleri yayımlandı. 1970’li yılların başında kendisiyle birlikte sürgüne gönderilen ‘Dil’inin yeni olanaklarını araştırdı. Yeni ‘Dilsel ülkesinde’ başından beri sürdürdüğü yaşamla kucaklaşan militan çizgisini evrensel boyutlara taşıdı. Çin’den Afrika’ya, Akdeniz’den Baltık’a uzanan bir şiir coğrafyasında, zengin. çalkantılı ve renkli imgelerle dolu, yarına açık bir ‘NEHiR şiir’in temsilcisi oldu.
ESERLERİ / ŞİİRLERİ
– Kuracağız Her Şeyi Yeniden (1969)
– Kırlangıçlar Kırlangıçlar (1978)
– Irgatoğlu Atçalı Kel Memet Destanı (1980)
– İşte Hayat İşte Ölüm ve Tarih (1981)
– Stockholm’de Mavi Saatler (1987)
– Dünya Çarpıyor Yüzüme (1988 toplu şiirler)
– Allah ve Tango (1990)
– Mozart ve Akdeniz (1992)
– Bir Irmakla Düello Ediyorum (1995)
– Bir Dünyalının Notları (1997 toplu şiirler)
– Sürgün Şarkıları (1999 Stockholm)
– Kentlerin Senfonisi
– Gelincikya
ÖDÜLLERİ
* 1990 Yunus Nadi Şiir Mansiyon Ödülü
* 1990 İlhan Demiraslan Şiir Büyük Ödülü
* 2007 Cemal Süreya Şiir Ödülü / Gelincikya ile (Eren Aysan ile paylaştı)
Özkan Mert – Hayatı ve Eserleri için kısa okuma bağlamı
Özkan Mert – Hayatı ve Eserleri, Babamın Şiir Defteri içinde Özkan Mert – Hayatı ve Eserleri adıyla ulaşılan şiirleri ve ilgili metinleri tek bir okuma hattında toplamak için düzenlenmiş kısa bir başlangıç sayfasıdır. Bu sayfadaki amaç, doğrulanmamış biyografik iddialar üretmek değil; okuru doğrudan Özkan Mert arşivi ve temsilci şiirlere götüren temiz bir edebiyat bağlamı sunmaktır.
Bu tip biyografi ve eser sayfaları, tek başına uzun bir ansiklopedi maddesi olma iddiası taşımaz. Daha doğru işlevi, adı geçen şairin etrafında biriken metinleri, seçili şiirleri ve ilgili bağlantıları tek yerde toplamak; böylece okura dağınık bir arama yerine düzenli bir geçiş sunmaktır. Bu yüzden burada öncelik, kesin olmayan ayrıntılar eklemek değil, eldeki içeriği daha okunabilir ve takip edilebilir bir düzene yerleştirmektir.
Eğer Özkan Mert – Hayatı ve Eserleri adı altında yer alan metinleri daha verimli okumak istiyorsanız, önce şair arşivindeki listeyi gözden geçirip ardından seçili şiirlere geçmek daha doğru bir sıra kurar. Böyle bir okuma düzeni, hem aynı isim etrafında toplanan eserleri karşılaştırmayı kolaylaştırır hem de sayfanın yalnızca tek paragraf bilgiden ibaret kalmasını engeller.
Babamın Şiir Defteri içindeki bu tür sayfalarda asıl hedef, yalnızca isim ve başlık bilgisi vermek değil; okurun hangi dizine bakması gerektiğini, hangi metinlerden devam edebileceğini ve aynı isim etrafında nasıl bir okuma yolu kurulabileceğini açık hale getirmektir. Bu nedenle sayfanın değeri, tek seferlik bir biyografi notundan çok, dağınık içeriği toparlayan bir geçiş katmanı olmasından gelir.
Okuma deneyimi açısından en sağlıklı yaklaşım, önce Özkan Mert – Hayatı ve Eserleri için ayrılan arşiv veya kategori bağlantısını incelemek, sonra aynı başlık etrafında one cikan temsilci metinlere geçmektir. Böylece ziyaretçi, bir yandan ilgili sayfalar arasında kaybolmaz, diğer yandan aynı isim altında biriken farklı metinleri tek tek karşılaştırabilecek kadar açık bir akış bulur.
Bu nedenle aşağıdaki iç bağlantılar, aynı isim etrafında toplanan metinleri dağılmadan takip etmenize yardımcı olur: Özkan Mert arşivi, 97 Yaz Manzaraları – Özkan Mert, Yıldızların Nerede Amsterdam? – Özkan Mert, Mavi Zenciler – Özkan Mert.
Okuma yolu: Özkan Mert – Hayatı ve Eserleri başlığını okuduktan sonra Özkan Mert arşivindeki diğer şiir ve yazılara geçebilirsiniz. Bu bölüm, Babamın Şiir Defteri içinde aynı duygu ve edebiyat hattındaki metinleri daha kolay takip etmek için eklendi.
Benzer okumalar: Özkan Mert arşivi, 97 Yaz Manzaraları – Özkan Mert, Yıldızların Nerede Amsterdam? – Özkan Mert, Mavi Zenciler – Özkan Mert, Dünyada Çok Güzel Şeyler Var – Özkan Mert.