Friedrich Wilhelm Nietzsche – Hayatı ve Eserleri
Friedrich Wilhelm Nietzsche (15 Ekim 1844 – 25 Ağustos 1900) 1844’te doğmuştur. Babası Karl Ludwig Protestan Kilisesinde papazdı. Doğumu Prusya Kralı 4. Friedrich Wilhelm’in doğum gününe rastladığı için adı Friedrich Wilhelm koyulmuştur. Soyadının kaynağı kesin olarak belirlenememiştir. Çocukluk yıllarının en büyük üzüntüsü babasının sağlık durumunun genelde kötü oluşudur.
Baba Karl Ludwig 1849’da hemen hemen körleşmiş olarak öldü. “1888-1889 kışı süresince görenlerin şaşırdıkları olaylar meydana geldi; öyle ki Nietzsche’nin, sahibinin dövdüğü bir atı korumak için önüne geçip, daha sonra ağlayarak atın boynuna sarılıp öptüğü bile görülmüştür.” Nietzsche 1889’un ilk günlerinde zihinsel yetilerini tümüyle kaybetti. Çıldırmasının nedeni öğrencilik yıllarında yakalandığı frenginin ilerleyerek üçüncü evreye girmesine bağlandı.
On bir yıl boyunca bitkisel denebilecek bir hayat sürdü. 25 Ağustos1900 tarihinde hayata gözlerini yumdu.
Nietzsche’nin ebedi dönüş (Bengi Dönüş) ve üstinsan görüşleri birbirinin tamamlayıcısı durumundadır. Nietzsche ebedi dönüş görüşü ile insanın dünyaya tekrar tekrar geleceğini savunur. Fakat Nietzscheyi yorumlayanlar bu konuda ikiye ayrılırlar: Bir kısmı tekrar gelişin bir aynılık içinde olacağını, diğer kısmı ise her dünyaya gelişimizde eski halimizden biraz daha farklı geleceğimizi savunur. Nietzsche’ye göre; “insan tüm yaşamı durmadan döndürülen bir kum saatidir.” Sonsuz dönüşteki tehlike, insanın üstinsan olmak için üstesinden geldiği bütün sorunların yeniden ortaya çıkmaları ve yeniden üstesinden gelme zorunluluğudur. Üstinsana ulaşmada insanın önündeki en büyük engeli Tanrı olarak görmektedi.
ESERLERİ / ROMAN / ŞİİR / FELSEFE
– Dionysos Dithyrambosları
– Ecce Homo
– Eğitimci Olarak Schopenhauer
– Öğretim Kurumlarımızın Geleceği Üzerine
– Putların Alacakaranlığı
– Tarihin Yaşam İçin Yararı ve Yararsızlığı Üzerine
– Warger Olayı Bir Müzisyen Sorunu / Nietzsche Wagner’e Karşı Bir Ruhbilimcinin Yazıları
– Trajedinin Doğuşu (1870-1871)
– Birinci Zamansız Düşünceler: David Strauss’a Karşı (1873)
– Dördüncü Zamansız Düşünceler: Richard Wagner Bayreuth’de.
– İnsanca, Pek İnsanca I. Cilt (1876-1877)
– İnsanca, Pek İnsanca II. Cilt (1878)
– Tan Vakti (1881)
– Sevinçli Bilim – Şiirler (1882)
– Gezgin ve Gölgesi (1879)
– Böyle Buyurdu Zerdüşt (1883-1885)
– İyinin ve Kötünün Ötesinde (1885-1886)
– Ahlakın Soykütüğü Üstüne (1887)
– Homeros ve Klasik Dilbilimi (1869)
– Empedokles (1870)
– Schopenhauer’ci Felsefe ve Uygarlığı (1873-1876)
– Yunan Trajedisi Döneminde Felsefe (1874-1875)
– Zerdüşt Şiirine Eklemeler (1883-1886)
– Plan, Proje ve Sistemler (1887-1888)
– Gücün İradesi (1888)
Friedrich Wilhelm Nietzsche – Hayatı ve Eserleri için kısa okuma bağlamı
Friedrich Wilhelm Nietzsche – Hayatı ve Eserleri, Babamın Şiir Defteri içinde Friedrich Wilhelm Nietzsche – Hayatı ve Eserleri adıyla ulaşılan şiirleri ve ilgili metinleri tek bir okuma hattında toplamak için düzenlenmiş kısa bir başlangıç sayfasıdır. Bu sayfadaki amaç, doğrulanmamış biyografik iddialar üretmek değil; okuru doğrudan Friedrich Wilhelm Nietzsche arşivi ve temsilci şiirlere götüren temiz bir edebiyat bağlamı sunmaktır.
Bu tip biyografi ve eser sayfaları, tek başına uzun bir ansiklopedi maddesi olma iddiası taşımaz. Daha doğru işlevi, adı geçen şairin etrafında biriken metinleri, seçili şiirleri ve ilgili bağlantıları tek yerde toplamak; böylece okura dağınık bir arama yerine düzenli bir geçiş sunmaktır. Bu yüzden burada öncelik, kesin olmayan ayrıntılar eklemek değil, eldeki içeriği daha okunabilir ve takip edilebilir bir düzene yerleştirmektir.
Eğer Friedrich Wilhelm Nietzsche – Hayatı ve Eserleri adı altında yer alan metinleri daha verimli okumak istiyorsanız, önce şair arşivindeki listeyi gözden geçirip ardından seçili şiirlere geçmek daha doğru bir sıra kurar. Böyle bir okuma düzeni, hem aynı isim etrafında toplanan eserleri karşılaştırmayı kolaylaştırır hem de sayfanın yalnızca tek paragraf bilgiden ibaret kalmasını engeller.
Babamın Şiir Defteri içindeki bu tür sayfalarda asıl hedef, yalnızca isim ve başlık bilgisi vermek değil; okurun hangi dizine bakması gerektiğini, hangi metinlerden devam edebileceğini ve aynı isim etrafında nasıl bir okuma yolu kurulabileceğini açık hale getirmektir. Bu nedenle sayfanın değeri, tek seferlik bir biyografi notundan çok, dağınık içeriği toparlayan bir geçiş katmanı olmasından gelir.
Okuma deneyimi açısından en sağlıklı yaklaşım, önce Friedrich Wilhelm Nietzsche – Hayatı ve Eserleri için ayrılan arşiv veya kategori bağlantısını incelemek, sonra aynı başlık etrafında one cikan temsilci metinlere geçmektir. Böylece ziyaretçi, bir yandan ilgili sayfalar arasında kaybolmaz, diğer yandan aynı isim altında biriken farklı metinleri tek tek karşılaştırabilecek kadar açık bir akış bulur.
Bu nedenle aşağıdaki iç bağlantılar, aynı isim etrafında toplanan metinleri dağılmadan takip etmenize yardımcı olur: Friedrich Wilhelm Nietzsche arşivi, Öyle Bir Hayat Yaşadım Ki! – Friedrich Wilhelm Nietzsche, Türküler – Friedrich Wilhelm Nietzsche, Sadece Deli! Sadece Şair! – Friedrich Wilhelm Nietzsche.
Okuma yolu: Friedrich Wilhelm Nietzsche – Hayatı ve Eserleri başlığını okuduktan sonra Friedrich Wilhelm Nietzsche arşivindeki diğer şiir ve yazılara geçebilirsiniz. Bu bölüm, Babamın Şiir Defteri içinde aynı duygu ve edebiyat hattındaki metinleri daha kolay takip etmek için eklendi.
Benzer okumalar: Friedrich Wilhelm Nietzsche arşivi, Öyle Bir Hayat Yaşadım Ki! – Friedrich Wilhelm Nietzsche, Türküler – Friedrich Wilhelm Nietzsche, Sadece Deli! Sadece Şair! – Friedrich Wilhelm Nietzsche.