Sedat Umran; 1925’te İstanbul’da doğdu. İlkokul öğretmeni Mehmet Kazım Öcal’ın oğludur. Küçük yaşta öksüz kaldı ve dedesi tarafından büyütüldü. Erenköy 38. İlkokulu, Kadıköy 3. Erkek Ortaokulundan sonra Haydarpaşa Lisesini bitirdi (1942). Bir süre İÜ İktisat Fakültesine devam etti. Edebiyat Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı Bölümüne geçerek buradan mezun oldu (1948).
İstanbul Merkez Bankasında (1951-54), İÜ İktisat Fakültesi Maliye Enstitüsü Kütüphane Memurlu-ğunda (1954-55) çalıştı. Kayseri Orta Anadolu T.A.Ş.’de, İzmit Boru Fabrikasında, Mensucat Santralde, Demir Döküm Fabrikaları Genel Müdürlüğünde, İzmit Mannesman-Sümerbank Boru Endüstrisinde memur ve çevirmen olarak görev aldı. 1974’te emekliye ayrıldı. Tüm zamanını şiire ve Almanca çevirilere ayırdı. Yeni Devir, Tercüman ve Türkiye gazetelerinde yazılar yazdı.
İlk şiiri 1943’te Yedigün dergisinde yayımlandı. Hisar, Beş Sanat, Varlık, Türk Dili, Güney, Yeditepe, Soyut, Büyük Doğu, Diriliş, Türk Edebiyatı, Sözcükler, Sedir, Tan, Gösteri, Gergedan, Mavera, Aylık Dergi, Milli Kültür, Yaba/Öykü dergilerinde şiirleri ve çeviri şiirleri yayımlandı. Leke isimli kitabıyla tanındı. ‘Eşyanın şairi’ olarak anıldı. İnsan Gelişiminin Devridaimi çevirisiyle 1994 Türkiye Yazarlar Birliği Çeviri Ödülünü aldı.
ESERLERİ / ŞİİRLERİ
– Meş’aleler (1949)
– Leke (1970)
– Gittin Taş Atarak Denizlerime (1990)
– Kara Işıldak (1993)
– Parmak Uçlarımdaki Yangın (1995)
– Sedat Umran’dan Seçmeler (1995)
– Aynada Gün Doğumu (1995)
– Akşam Şiirleri (1998)
– Altın Eşik (1999)
– Kırık Ayna (Aşk şiirlerinden seçmeler, 2000)
– Sonsuzluk Atı (Toplu şiirleri, 2000)
ÇEVİRİLER
– Epigramlar (Angelüs Silesius, 1972)
– Hinduizm (1978)
– Büyük Kurtuluş – Suzuki / Zen Budizme Giriş (1980)
– Zen Yolu / Yayla Ok Atma Sanatında Zen (Eugen Herriel, 1980)
– Nihilananda (1980)
– Yeni Sınıf (Milovan Djilas, 1982)
– Roman Kuramı (Lukacs, 1985)
– Hint Felsefesi (Heintich Zimmer, 1988)
– Edebiyat ve İhtilâl (Jürgen Rühle, 1989)
– Felsefenin Arka Merdiveni (Wilhelm Weischeder, 1994)
– Felsefenin Küçük Okulu (Karl Jaspers, 1995)
– İnsan Gelişiminin Devridaimi (Sri Aurobindo, 1996)
– 20. Yüzyıl Alman Şairleri Antolojisi (1995)
– Büyük Alman Şâirleri (1996)
– Diyaloglar (Giardona Bruno, 1997)
– Aforizmalar (Nietsche’den, 1999)
DİĞER ESERLERİ
– Şaheserler Antolojisi (Hasan Akay ile 1994)
– Şiirde Metafizik Gerçek (Makaleler 1997)
Sedat Umran – Hayatı ve Eserleri için kısa okuma bağlamı
Sedat Umran – Hayatı ve Eserleri, Babamın Şiir Defteri içinde Sedat Umran – Hayatı ve Eserleri adıyla ulaşılan şiirleri ve ilgili metinleri tek bir okuma hattında toplamak için düzenlenmiş kısa bir başlangıç sayfasıdır. Bu sayfadaki amaç, doğrulanmamış biyografik iddialar üretmek değil; okuru doğrudan Sedat Umran arşivi ve temsilci şiirlere götüren temiz bir edebiyat bağlamı sunmaktır.
Bu tip biyografi ve eser sayfaları, tek başına uzun bir ansiklopedi maddesi olma iddiası taşımaz. Daha doğru işlevi, adı geçen şairin etrafında biriken metinleri, seçili şiirleri ve ilgili bağlantıları tek yerde toplamak; böylece okura dağınık bir arama yerine düzenli bir geçiş sunmaktır. Bu yüzden burada öncelik, kesin olmayan ayrıntılar eklemek değil, eldeki içeriği daha okunabilir ve takip edilebilir bir düzene yerleştirmektir.
Eğer Sedat Umran – Hayatı ve Eserleri adı altında yer alan metinleri daha verimli okumak istiyorsanız, önce şair arşivindeki listeyi gözden geçirip ardından seçili şiirlere geçmek daha doğru bir sıra kurar. Böyle bir okuma düzeni, hem aynı isim etrafında toplanan eserleri karşılaştırmayı kolaylaştırır hem de sayfanın yalnızca tek paragraf bilgiden ibaret kalmasını engeller.
Babamın Şiir Defteri içindeki bu tür sayfalarda asıl hedef, yalnızca isim ve başlık bilgisi vermek değil; okurun hangi dizine bakması gerektiğini, hangi metinlerden devam edebileceğini ve aynı isim etrafında nasıl bir okuma yolu kurulabileceğini açık hale getirmektir. Bu nedenle sayfanın değeri, tek seferlik bir biyografi notundan çok, dağınık içeriği toparlayan bir geçiş katmanı olmasından gelir.
Okuma deneyimi açısından en sağlıklı yaklaşım, önce Sedat Umran – Hayatı ve Eserleri için ayrılan arşiv veya kategori bağlantısını incelemek, sonra aynı başlık etrafında one cikan temsilci metinlere geçmektir. Böylece ziyaretçi, bir yandan ilgili sayfalar arasında kaybolmaz, diğer yandan aynı isim altında biriken farklı metinleri tek tek karşılaştırabilecek kadar açık bir akış bulur.
Bu nedenle aşağıdaki iç bağlantılar, aynı isim etrafında toplanan metinleri dağılmadan takip etmenize yardımcı olur: Sedat Umran arşivi, Gittin – Sedat Umran, Güle Şiirler – Sedat Umran, Bayramlık Giysi – Sedat Umran.
Okuma yolu: Sedat Umran – Hayatı ve Eserleri başlığını okuduktan sonra Sedat Umran arşivindeki diğer şiir ve yazılara geçebilirsiniz. Bu bölüm, Babamın Şiir Defteri içinde aynı duygu ve edebiyat hattındaki metinleri daha kolay takip etmek için eklendi.
Benzer okumalar: Sedat Umran arşivi, Gittin – Sedat Umran, Güle Şiirler – Sedat Umran, Bayramlık Giysi – Sedat Umran.