Orhan Murat Arıburnu (1920 – 1989) 12 Aralık 1920’de Eskişehir’de doğdu. Haydarpaşa Lisesi’ni bitirdi. Bir süre askeri okulda okudu. Hukuk Fakültesi, daha sonra da Edebiyat Fakültesi’nde öğrenim gördü. Öğrenimini yarım bırakarak sinemaya geçti. Senaryo yazarlığı, aktörlük ve rejisörlük yaptı. Türk Kuşu çalışmalarına katıldı, pilot ehliyeti aldı. Öğretmen yardımcılığı ve muhabirlik yaptı. 1945’te Şadan Kamil’in yönettiği “Gençlik Günahı” adlı filmle oyunculuğa başladı. İlk filmi “Yüzbaşı Tahsin”i 1950’de yönetti. Birinci Türk Film Festivali’nde “Kanlı Para” adlı filmiyle en başarılı rejisör ve senaryo yazarı ödülleri aldı.
1970-72 yılları arasında Türkiye Edebiyatçılar Birliği genel sekreterliği ve Türkiye Sanatçılar Birliği genel başkanlığı yaptı. Türkiye Yazarlar Sendikası’nın kurucu üyeleri arasında yer aldı. 1980’li yıllarda Almanya’da oyunlar sahneye koydu, tiyatro dersleri verdi ve şiir kitapları yayınladı. Yaşamının son yıllarını Almanya Berlin’de geçirdi. 11 Nisan 1989’da Berlin’de öldü.
İlk şiirleri 1936 yılından başlayarak yazdığı şiirler çeşitli dergi ve gazetelerde yayınlandı. Şiirleri çeşitli yabancı dillere çevrildi. 1947’de İstanbul’da dünyanın ilk resimlendirilmiş şiir sergisini açtı. Yeni Şiir Akımı destekledi. Çoğu kısa olan şiirlerinde toplumsal aksaklıkları alaycı bir dille eleştirdi. dilsel ya da kurumsal tuhaflığı çarpıcı bir biçimde yansıttığı şiirleriyle ün kazandı. Anısına, Hüseyin Alemdar’ın şahsi girişimi ve gayreti ile şiir, kısa film ve film öyküsü gibi dallarda verilen Orhon Murat Arıburnu Ödülleri başlatıldı.
ESERLERİ / ŞİİRLERİ
– Kovan (1940)
– Bu Yürek Sizin (1982)
– Buruk Dünya (1985)
ÖNEMLİ FİLMLERİ
– Yüzbaşı Tahsin – 1950
– Kanlı Para – 1953
– Sürgün – 1953
Orhon Murat Arıburnu – Hayatı ve Eserleri için kısa okuma bağlamı
Orhon Murat Arıburnu – Hayatı ve Eserleri, Babamın Şiir Defteri içinde Orhon Murat Arıburnu – Hayatı ve Eserleri adıyla ulaşılan şiirleri ve ilgili metinleri tek bir okuma hattında toplamak için düzenlenmiş kısa bir başlangıç sayfasıdır. Bu sayfadaki amaç, doğrulanmamış biyografik iddialar üretmek değil; okuru doğrudan Orhon Murat Arıburnu arşivi ve temsilci şiirlere götüren temiz bir edebiyat bağlamı sunmaktır.
Bu tip biyografi ve eser sayfaları, tek başına uzun bir ansiklopedi maddesi olma iddiası taşımaz. Daha doğru işlevi, adı geçen şairin etrafında biriken metinleri, seçili şiirleri ve ilgili bağlantıları tek yerde toplamak; böylece okura dağınık bir arama yerine düzenli bir geçiş sunmaktır. Bu yüzden burada öncelik, kesin olmayan ayrıntılar eklemek değil, eldeki içeriği daha okunabilir ve takip edilebilir bir düzene yerleştirmektir.
Eğer Orhon Murat Arıburnu – Hayatı ve Eserleri adı altında yer alan metinleri daha verimli okumak istiyorsanız, önce şair arşivindeki listeyi gözden geçirip ardından seçili şiirlere geçmek daha doğru bir sıra kurar. Böyle bir okuma düzeni, hem aynı isim etrafında toplanan eserleri karşılaştırmayı kolaylaştırır hem de sayfanın yalnızca tek paragraf bilgiden ibaret kalmasını engeller.
Babamın Şiir Defteri içindeki bu tür sayfalarda asıl hedef, yalnızca isim ve başlık bilgisi vermek değil; okurun hangi dizine bakması gerektiğini, hangi metinlerden devam edebileceğini ve aynı isim etrafında nasıl bir okuma yolu kurulabileceğini açık hale getirmektir. Bu nedenle sayfanın değeri, tek seferlik bir biyografi notundan çok, dağınık içeriği toparlayan bir geçiş katmanı olmasından gelir.
Okuma deneyimi açısından en sağlıklı yaklaşım, önce Orhon Murat Arıburnu – Hayatı ve Eserleri için ayrılan arşiv veya kategori bağlantısını incelemek, sonra aynı başlık etrafında one cikan temsilci metinlere geçmektir. Böylece ziyaretçi, bir yandan ilgili sayfalar arasında kaybolmaz, diğer yandan aynı isim altında biriken farklı metinleri tek tek karşılaştırabilecek kadar açık bir akış bulur.
Bu nedenle aşağıdaki iç bağlantılar, aynı isim etrafında toplanan metinleri dağılmadan takip etmenize yardımcı olur: Orhon Murat Arıburnu arşivi, Zampok Eyin Pi – Orhon Murat Arıburnu, Sen Gözlerimin İçine – Orhon Murat Arıburnu, Selim – Orhon Murat Arıburnu.
Okuma yolu: Orhon Murat Arıburnu – Hayatı ve Eserleri başlığını okuduktan sonra Orhon Murat Arıburnu arşivindeki diğer şiir ve yazılara geçebilirsiniz. Bu bölüm, Babamın Şiir Defteri içinde aynı duygu ve edebiyat hattındaki metinleri daha kolay takip etmek için eklendi.
Benzer okumalar: Orhon Murat Arıburnu arşivi, Zampok Eyin Pi – Orhon Murat Arıburnu, Sen Gözlerimin İçine – Orhon Murat Arıburnu, Selim – Orhon Murat Arıburnu, Rastgele – Orhon Murat Arıburnu.