Vecihi Timuroğlu; (1927 Kangal – Sivas), Türk yazar, şair, araştırmacı. Türkiye İnsan Hakları Kurumu (TİHAK) kurucu üyesidir. Sivas’ın Kangal ilçesinin Körpınar köyünde doğdu. Ailesi, Tunceli’nin Ovacık ilçesinden, Munzuroğulları aşiretindendir. Babası, 1922’de Tunceli’den ayrıldı. İlkokulu Diyarbakır’ın Çermik ilçesinde okudu. Ortaokula Ankara Gazi Lisesi’nde başladı ve liseyi Erzurum Lisesi’nde bitirdi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Edebiyat Bölümü’nü 1950’de bitirdi. Ankara’da lise öğretmenliği ve müdürlüğü yaptı. Bakan Danışmanı oldu. Ankara Atatürk Lisesi müdürü görevindeyken emekliye ayrıldı.
İlk şiirini 1942’de Varlık dergisinde, ilk denemesini ise 1948’de Yücel dergisinde yayınlandı. 1973 yılında Evrim dergisini yayınladı. Türkiye Yazıları, Adam Sanat, Dost, Sanat Rehberi, Türkçe, Yarın, Yeditepe, Yücel, Varlık, Damar gibi dergilerde yapıtlarını yayımladı.
Şiirin sorunları üzerine teorik çalışmalarından dolayı Edebiyatçılar Derneği Onur Ödülü sahibi olan Vecihi Timuroğlu, yazdığı İnsan Hakları Sözlüğü ile yabancı terimler için Türkçe karşılıklar üretmek, açıklamalar yapmak, ulusal kültürde özümlenmesini sağlamak ve böylece uluslararası insan hakları kültürünün içinde yer almayı öngörmeyi amaçlamıştır.
ESERLERİ / DÜZ YAZILARI
– Göz Göz Olmak (Denemeler, 1976)
– Minnacık Kadın (Hikayeler, 1984)
– İslamın Akla Bakışı Üzerine Bir Deneme (Deneme, 1996)
– İnançları Uğruna Öldürülenler (Biyografiler, 1991)
DERLEMELERİ
– Ahmet Kutsi Tecer – Kişiliği, Sanat Anlayışı ve Tüm Şiirleri (Derleme, 1980)
– Atatürk Şiirleri Antolojisi (Derleme, 1981)
– Kurtuluş Savaşçısı Atatürk (Derleme, 1981)
– Atatürk ve Kuvay-i Milliye Şiirleri (Derleme, 1988)
– Cahit Külebi (Hırçın ve Lirik) – Yazınımızdan Portreler (Derleme, 1991)
– Ceyhun Atuf Kansu – Bütün Şiirleri (Derleme, 1991)
– Dersim Tarihi (Derleme, 1991)
– Dursun Akçam’ı Anmak (Derleme, 2004)
ŞİİRLERİ
– Bura Yemendir (Şiir, 1978)
– Tut Beni Sevda Çağırır (Şiir, 1980)
– Bir Sürgünün Ezgileri (Şiir, 1983)
– Kardaşım Oğul (Şiir, 1988)
– Merhaba Oğlum (Şiir, 1993)
– Bülbülleri Ne Yaptılar (Şiir, 1994)
– Siyah Bir Güldür Ölüm (Şiir, 1996)
– Büyü (Şiir, 1999)
ÇEVİRİLERİ
– Simavne Kadısı oğlu Şeyh Bedreddin ve Varidat (Çeviri, 1982)
SÖZLÜK
– İnsan Hakları Sözlüğü (2007)
ÖDÜLLERİ
* Edebiyatçılar Derneği Onur Ödülü (1998)
Vecihi Timuroğlu – Hayatı ve Eserleri için kısa okuma bağlamı
Vecihi Timuroğlu – Hayatı ve Eserleri, Babamın Şiir Defteri içinde Vecihi Timuroğlu – Hayatı ve Eserleri adıyla ulaşılan şiirleri ve ilgili metinleri tek bir okuma hattında toplamak için düzenlenmiş kısa bir başlangıç sayfasıdır. Bu sayfadaki amaç, doğrulanmamış biyografik iddialar üretmek değil; okuru doğrudan Vecihi Timuroğlu arşivi ve temsilci şiirlere götüren temiz bir edebiyat bağlamı sunmaktır.
Bu tip biyografi ve eser sayfaları, tek başına uzun bir ansiklopedi maddesi olma iddiası taşımaz. Daha doğru işlevi, adı geçen şairin etrafında biriken metinleri, seçili şiirleri ve ilgili bağlantıları tek yerde toplamak; böylece okura dağınık bir arama yerine düzenli bir geçiş sunmaktır. Bu yüzden burada öncelik, kesin olmayan ayrıntılar eklemek değil, eldeki içeriği daha okunabilir ve takip edilebilir bir düzene yerleştirmektir.
Eğer Vecihi Timuroğlu – Hayatı ve Eserleri adı altında yer alan metinleri daha verimli okumak istiyorsanız, önce şair arşivindeki listeyi gözden geçirip ardından seçili şiirlere geçmek daha doğru bir sıra kurar. Böyle bir okuma düzeni, hem aynı isim etrafında toplanan eserleri karşılaştırmayı kolaylaştırır hem de sayfanın yalnızca tek paragraf bilgiden ibaret kalmasını engeller.
Babamın Şiir Defteri içindeki bu tür sayfalarda asıl hedef, yalnızca isim ve başlık bilgisi vermek değil; okurun hangi dizine bakması gerektiğini, hangi metinlerden devam edebileceğini ve aynı isim etrafında nasıl bir okuma yolu kurulabileceğini açık hale getirmektir. Bu nedenle sayfanın değeri, tek seferlik bir biyografi notundan çok, dağınık içeriği toparlayan bir geçiş katmanı olmasından gelir.
Okuma deneyimi açısından en sağlıklı yaklaşım, önce Vecihi Timuroğlu – Hayatı ve Eserleri için ayrılan arşiv veya kategori bağlantısını incelemek, sonra aynı başlık etrafında one cikan temsilci metinlere geçmektir. Böylece ziyaretçi, bir yandan ilgili sayfalar arasında kaybolmaz, diğer yandan aynı isim altında biriken farklı metinleri tek tek karşılaştırabilecek kadar açık bir akış bulur.
Bu nedenle aşağıdaki iç bağlantılar, aynı isim etrafında toplanan metinleri dağılmadan takip etmenize yardımcı olur: Vecihi Timuroğlu arşivi, Güne çıkış – Vecihi Timuroğlu, Beste Nigar – Vecihi Timuroğlu, Orada Duran – Vecihi Timuroğlu.
Okuma yolu: Vecihi Timuroğlu – Hayatı ve Eserleri başlığını okuduktan sonra Vecihi Timuroğlu arşivindeki diğer şiir ve yazılara geçebilirsiniz. Bu bölüm, Babamın Şiir Defteri içinde aynı duygu ve edebiyat hattındaki metinleri daha kolay takip etmek için eklendi.
Benzer okumalar: Vecihi Timuroğlu arşivi, Güne çıkış – Vecihi Timuroğlu, Beste Nigar – Vecihi Timuroğlu, Orada Duran – Vecihi Timuroğlu.