Fransız şair Rene Char 14 Haziran 1907’de L’Îsle-en-Sorgue’da doğdu. 19 Şubat 1988’de Paris’te öldü. Avignon Lisesi ve d’Aix-en-Provence Üniversitesi’nde öğrenim gördü. İkinci Dünya Savaşı’nda Nazi işgaline karşı Direniş Hareketi’nde görev alarak Provence bölgesinde ‘Yüzbaşı Alexander’ takma adıyla bir taşra çetesinin komutanlığını yaptı. Savaştan sonra doğduğu yer olan L’Îsle-en-Sorgue’a yerleşti. René Char kendinden sonraki kuşakları hem biçem hem de içerik açısından etkilemiştir.
Başlangıçta Gerçeküstücülüğü benimsemiş, sonradan uzaklaşmış; özdeyişler ve yoğun imgelerle gelişen kısa ve özlü şiirler yaratmış, mağrur ama gösterişsiz bir alay içeren, yer yer ahlaksal bir boyut taşıyan ekonomik ve son derece çetin bir ‘hermetik’ şiire yönelmiştir.
Düzyazı şiirler de yazan Char, karşıt düşünceleri iç içe geçirişiyle Heraklitos-Heidegger esintileri de barındıran farklı ve özgün bir söyleyiş elde etmiştir.
ESERLERİ
– Les clothes sur le coeur – Kalpteki Çanlar (1928)
– Ralentir travaux – (Paul Éluard ve André Breton’la birlikte) İşi Yavaşlatma (1930)
– Le Marteau sans maître – Ustasız Çekiç (1934)
– Feuillets d’Hypnos – Hipnoz Yaprakları (1946)
– Fureur et mystère – Dehşet ve Gizem (1948)
– Les Matinaux – Erken Kalkanlar (1950)
– Recherche de la base et du somnet – Temel ve Doruk Arayışı (1955)
– Commune présence – Ortak Varoluş (1964)
– Dans la pluie giboyeuse – Ahmak Islatan (1968)
– Le Chien de coeur – Gönül Köpeği (1969)
– La Nuit talismanique – Tılsımlı Gece (1972)
– Commune rencontre – Ortak Buluşma (1978)
ŞİİRLERİ
– Asılı Eros
– Aykırı Davranmak
– Biçimsel Paylaşım
– Çıkmaz
– Dağınık Terim
– Gerçekler Hürriyeti Getirecek
– Kavakların Silinişi
– Kırmızı Açlık
– Nöbetçinin Öğüdü
– Pençe
– Sarı Asma Kuşu
– Sevdiğimin Giysisi Deniz Feneri Mavi
OYUN
– Le soleil des eaux – Suların Güneşi (1949)
TÜRKÇE’DE RENE CHAR
– Seçilmiş Şiirler (Çeviri: Tahsin Saraç) 1983
ÖDÜLLERİ
* 1966’da tüm yapıtları için Eleştirmenler Ödülü’nü (Prix des Critiques)
Rene Char – Hayatı ve Eserleri için kısa okuma bağlamı
Rene Char – Hayatı ve Eserleri, Babamın Şiir Defteri içinde Rene Char – Hayatı ve Eserleri adıyla ulaşılan şiirleri ve ilgili metinleri tek bir okuma hattında toplamak için düzenlenmiş kısa bir başlangıç sayfasıdır. Bu sayfadaki amaç, doğrulanmamış biyografik iddialar üretmek değil; okuru doğrudan Rene Char arşivi ve temsilci şiirlere götüren temiz bir edebiyat bağlamı sunmaktır.
Bu tip biyografi ve eser sayfaları, tek başına uzun bir ansiklopedi maddesi olma iddiası taşımaz. Daha doğru işlevi, adı geçen şairin etrafında biriken metinleri, seçili şiirleri ve ilgili bağlantıları tek yerde toplamak; böylece okura dağınık bir arama yerine düzenli bir geçiş sunmaktır. Bu yüzden burada öncelik, kesin olmayan ayrıntılar eklemek değil, eldeki içeriği daha okunabilir ve takip edilebilir bir düzene yerleştirmektir.
Eğer Rene Char – Hayatı ve Eserleri adı altında yer alan metinleri daha verimli okumak istiyorsanız, önce şair arşivindeki listeyi gözden geçirip ardından seçili şiirlere geçmek daha doğru bir sıra kurar. Böyle bir okuma düzeni, hem aynı isim etrafında toplanan eserleri karşılaştırmayı kolaylaştırır hem de sayfanın yalnızca tek paragraf bilgiden ibaret kalmasını engeller.
Babamın Şiir Defteri içindeki bu tür sayfalarda asıl hedef, yalnızca isim ve başlık bilgisi vermek değil; okurun hangi dizine bakması gerektiğini, hangi metinlerden devam edebileceğini ve aynı isim etrafında nasıl bir okuma yolu kurulabileceğini açık hale getirmektir. Bu nedenle sayfanın değeri, tek seferlik bir biyografi notundan çok, dağınık içeriği toparlayan bir geçiş katmanı olmasından gelir.
Okuma deneyimi açısından en sağlıklı yaklaşım, önce Rene Char – Hayatı ve Eserleri için ayrılan arşiv veya kategori bağlantısını incelemek, sonra aynı başlık etrafında one cikan temsilci metinlere geçmektir. Böylece ziyaretçi, bir yandan ilgili sayfalar arasında kaybolmaz, diğer yandan aynı isim altında biriken farklı metinleri tek tek karşılaştırabilecek kadar açık bir akış bulur.
Bu nedenle aşağıdaki iç bağlantılar, aynı isim etrafında toplanan metinleri dağılmadan takip etmenize yardımcı olur: Rene Char arşivi, Asılı Eros – Rene Char, Dağınık Terim – Rene Char.
Okuma yolu: Rene Char – Hayatı ve Eserleri başlığını okuduktan sonra Rene Char arşivindeki diğer şiir ve yazılara geçebilirsiniz. Bu bölüm, Babamın Şiir Defteri içinde aynı duygu ve edebiyat hattındaki metinleri daha kolay takip etmek için eklendi.
Benzer okumalar: Rene Char arşivi, Asılı Eros – Rene Char, Dağınık Terim – Rene Char.