Jorge Luis Borges (1899-1986). Arjantinli şairdir. Öykü ve deneme yazarıdır. İngiliz kökenli seçkin bir ailenin çocuğu olarak Buenos Aires’te doğdu. Babasının bir İngiliz okulunda öğretmendi. Borges küçük yaşta İngilizce öğrendi ve çeviriler yaptı. Çocukluğundan beri kitap okumaya aşırı meraklı olan Borges, özellikle düşsel yapıtlara düşkündü.
1914’te I. Dünya Savaşı başladığı sırada ailesi ile birlikte Cenevre’deydi. 1919’a kadar Cenevre’de kaldı. Öğrenimini burada tamamladı. Fransızca ve Almanca öğrendi. 1919’da gittiği İspanya’dan 1921’de Arjantin’e döndü. Bu arada İspanyol edebiyatında Sembolist Akım olarak bilinen “Ultraist” hareketine katıldı. 1923’te yayımladığı ilk şiir kitabı Fervor de Buenos Aires’le, (“Buenos Aires Tutkusu”) tangoları, çocukluk döneminin afacanlıklarını, kavgaları ve özgünlüğüyle kenar mahalle yaşamını konu aldı.
Şiir, eleştiri, deneme ve öykü türlerinin karışımından oluşan kısa yazılar yazmaya başladı. 1955’e kadar yayıncılık yaptı. 1955’te kitaplıktaki görevine yeniden atandı. Borges, aynı yıl, soyaçekimden kaynaklanan bir hastalıkla görme yetisini yitirdi. Daha sonra kendisini tümüyle edebiyat uğraşına veren yazar, okuma ve yazmayı annesi ile arkadaşlarının yardımıyla sürdürebildi. Aldığı ödülden sonra ünü önce Avrupa’ya, sonra tüm dünyaya yayıldı. Yapıtları birçok dile çevrildi. Onu tarihin derinliklerinde kalmış gerçeklere götürür, birtakım varsayımlara dayanarak yarattığı dolambaçlı yollarda gezdirir. Öykülerini bilinen gerçeklerle kaynaştırarak büyülü, düşlerle dolu bir evren yaratır.
Felsefe terimleri, edebi alıntılar, matematik ve dille ilgili bilmeceler aracılığıyla anlattığı rüyalarıyla, sihirli aynalarda, düşsel yaratıklarla dolu gizemli bir dünya yaratır. Borges yapıtlarını düşsel bir dünya ve düşünce oyunları üzerine kurmuştur. Borges 1986’da Cenevre’de ölmüştür.
ESERLERİ
– Yolları Çatallanan Bahçe (El jardin de senderos que se bifurcan, 1942)
– Ölüm ve Pusula (La muerte y la brûfula, 1951)
– Kum Kitabı (El libro de arena, 1955)
– Düş Kaplanları (El hacedor, 196o)
– Düşsel Varlıklar Kitabı (El libro de los seres imaginarios, 1967)
– Buenos Aires Tutkusu (Fervor de Buenos Aires, 1923) İlk şiir kitabı.
– Rezilliğin Evrensel Tarihi (Historia universal de la infamia, 1935)
ÖDÜLLERİ
* 1961 Uluslararası Yayıncılık Ödülü (Samuel Beckett İie paylaştı.
Jorge Luis Borges – Hayatı ve Eserleri için kısa okuma bağlamı
Jorge Luis Borges – Hayatı ve Eserleri, Babamın Şiir Defteri içinde Jorge Luis Borges – Hayatı ve Eserleri adıyla ulaşılan şiirleri ve ilgili metinleri tek bir okuma hattında toplamak için düzenlenmiş kısa bir başlangıç sayfasıdır. Bu sayfadaki amaç, doğrulanmamış biyografik iddialar üretmek değil; okuru doğrudan Jorge Luis Borges arşivi ve temsilci şiirlere götüren temiz bir edebiyat bağlamı sunmaktır.
Bu tip biyografi ve eser sayfaları, tek başına uzun bir ansiklopedi maddesi olma iddiası taşımaz. Daha doğru işlevi, adı geçen şairin etrafında biriken metinleri, seçili şiirleri ve ilgili bağlantıları tek yerde toplamak; böylece okura dağınık bir arama yerine düzenli bir geçiş sunmaktır. Bu yüzden burada öncelik, kesin olmayan ayrıntılar eklemek değil, eldeki içeriği daha okunabilir ve takip edilebilir bir düzene yerleştirmektir.
Eğer Jorge Luis Borges – Hayatı ve Eserleri adı altında yer alan metinleri daha verimli okumak istiyorsanız, önce şair arşivindeki listeyi gözden geçirip ardından seçili şiirlere geçmek daha doğru bir sıra kurar. Böyle bir okuma düzeni, hem aynı isim etrafında toplanan eserleri karşılaştırmayı kolaylaştırır hem de sayfanın yalnızca tek paragraf bilgiden ibaret kalmasını engeller.
Babamın Şiir Defteri içindeki bu tür sayfalarda asıl hedef, yalnızca isim ve başlık bilgisi vermek değil; okurun hangi dizine bakması gerektiğini, hangi metinlerden devam edebileceğini ve aynı isim etrafında nasıl bir okuma yolu kurulabileceğini açık hale getirmektir. Bu nedenle sayfanın değeri, tek seferlik bir biyografi notundan çok, dağınık içeriği toparlayan bir geçiş katmanı olmasından gelir.
Okuma deneyimi açısından en sağlıklı yaklaşım, önce Jorge Luis Borges – Hayatı ve Eserleri için ayrılan arşiv veya kategori bağlantısını incelemek, sonra aynı başlık etrafında one cikan temsilci metinlere geçmektir. Böylece ziyaretçi, bir yandan ilgili sayfalar arasında kaybolmaz, diğer yandan aynı isim altında biriken farklı metinleri tek tek karşılaştırabilecek kadar açık bir akış bulur.
Bu nedenle aşağıdaki iç bağlantılar, aynı isim etrafında toplanan metinleri dağılmadan takip etmenize yardımcı olur: Jorge Luis Borges arşivi, Anlar – Jorge Luis Borges, Beş Parmak Dağında Endymion – Jorge Luis Borges.
Okuma yolu: Jorge Luis Borges – Hayatı ve Eserleri başlığını okuduktan sonra Jorge Luis Borges arşivindeki diğer şiir ve yazılara geçebilirsiniz. Bu bölüm, Babamın Şiir Defteri içinde aynı duygu ve edebiyat hattındaki metinleri daha kolay takip etmek için eklendi.
Benzer okumalar: Jorge Luis Borges arşivi, Anlar – Jorge Luis Borges, Beş Parmak Dağında Endymion – Jorge Luis Borges.