Hasan İzzettin Dinamo 1909’da Trabzon Akçaabat’ın Ahanda Köyü’nde doğdu. 20 Haziran 1989’da İstanbul’da yaşamını yitirdi. Babasının 1. Dünya Savaşı’nda şehit düşmesi üzerine Darüleytam’a yerleştirildi. 17 yaşına kadar orada kaldı. Sivas Öğretmen Okulu’nu bitirdi. Malatya ve Adıyaman’da iki yıl öğretmenlik yaptı. Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Resim-İş Bölümü’ne girdi. Ama son sınıfta yasadışı siyasi eylemlere katılmakla suçlanıp tutuklandı ve 4 yıla hüküm giydi. Üniversite eğitimini tamamlayamadı. Cezaevinden çıktıktan sonra askerlik hizmetini yaparken bu kez “Yeni Edebiyat” dergisinde yayınlanan şiirleri nedeniyle suçlandı.
Sıkıyönetim mahkemesince 1 yıl hapse mahkum edildi. 1950’den sonra fotoğrafçılık yaptı. Takma isimlerle görgü ve çocuk kitapları yazdı. 6-7 Eylül olaylarının ardından bir kez daha tutuklandı. 6 ay cezaevinde kaldı ve “suçsuz” bulunup salıverildi. Çeviriler yapıp özel dersler vererek hayatını kazandı.
İlk şiiri 1925 yılında Giresun’da çıkan “İzler” dergisinde yayımlandı. Ardından Servet-i Fünun ve Sivas’ta yayınlanan “Adım” dergisi şiirlerini yayınladı. İlk şiir ve düzyazılarından bir kısmını, iki arkadaşıyla birlikte Adsız Kitap isimli kitapta derledi. Başlangıçta hece ölçüsüyle şiirler yazdı. Daha sonra serbest vezne yöneldi. İlk şiirlerinde Faruk Nafiz Çamlıbel, sonrakilerde Nâzım Hikmet etkisi görülür. Şiirlerinde zengin bir çağrışım düzeniyle doğayı ve yaşamın çeşitli kesitlerini vermeyi, bir yandan da toplumsal gerçeği kavramak ister. Şiirlerini uzun bir süre kitaplaştırmadı. İlk şiir kitabı “Deniz Feneri” 1937’de basıldı.
ESERLERİ / ŞİİRLERİ
– Deniz Feneri (1937)
– Karacaahmet Senfonisi (1960)
– Özgürlük Türküsü (1971)
– Mapushanemden Şiirler (1974)
– Sürgün Şiirleri (1975)
– Gecekondumdan Şiirler (1976)
– Çoban Şiirleri (1982)
– Nazım’dan Meltemler (1989)
– Tuyuğlar (1990)
ROMAN
– Kutsal İsyan (sekiz cilt, 1966-1968)
– Ateş Yılları (1968)
– Savaş ve Açlar (1968)
– Kutsal Barış (yedi cilt, 1972-1976)
– Öksüz Musa (1973)
– Musa’nın Mapushanesi (1974)
– Koyun Baba (1976)
– Musa’nın Gecekondusu (1976)
– Açlık (1982)
– Türk Kelebeği (1981)
– Adalet Sıtması (1983)
– Anadolu’da Bir Yunan Askeri (1988)
ÖYKÜ
– Savaşta Çocuklar (1981)
ANI
– 6-7 Eylül Kasırgası (1971)
– 2. Dünya Savaşı’ndan Edebiyat Anıları (1984)
– TKP ve Aydınlar (1989)
ÖDÜLLERİ
* 1977 Orhan Kemal Roman Armağanı, Kutsal Barış ile
Hasan İzzettin Dinamo – Hayatı ve Eserleri için kısa okuma bağlamı
Hasan İzzettin Dinamo – Hayatı ve Eserleri, Babamın Şiir Defteri içinde Hasan İzzettin Dinamo – Hayatı ve Eserleri adıyla ulaşılan şiirleri ve ilgili metinleri tek bir okuma hattında toplamak için düzenlenmiş kısa bir başlangıç sayfasıdır. Bu sayfadaki amaç, doğrulanmamış biyografik iddialar üretmek değil; okuru doğrudan Hasan İzzettin Dinamo arşivi ve temsilci şiirlere götüren temiz bir edebiyat bağlamı sunmaktır.
Bu tip biyografi ve eser sayfaları, tek başına uzun bir ansiklopedi maddesi olma iddiası taşımaz. Daha doğru işlevi, adı geçen şairin etrafında biriken metinleri, seçili şiirleri ve ilgili bağlantıları tek yerde toplamak; böylece okura dağınık bir arama yerine düzenli bir geçiş sunmaktır. Bu yüzden burada öncelik, kesin olmayan ayrıntılar eklemek değil, eldeki içeriği daha okunabilir ve takip edilebilir bir düzene yerleştirmektir.
Eğer Hasan İzzettin Dinamo – Hayatı ve Eserleri adı altında yer alan metinleri daha verimli okumak istiyorsanız, önce şair arşivindeki listeyi gözden geçirip ardından seçili şiirlere geçmek daha doğru bir sıra kurar. Böyle bir okuma düzeni, hem aynı isim etrafında toplanan eserleri karşılaştırmayı kolaylaştırır hem de sayfanın yalnızca tek paragraf bilgiden ibaret kalmasını engeller.
Babamın Şiir Defteri içindeki bu tür sayfalarda asıl hedef, yalnızca isim ve başlık bilgisi vermek değil; okurun hangi dizine bakması gerektiğini, hangi metinlerden devam edebileceğini ve aynı isim etrafında nasıl bir okuma yolu kurulabileceğini açık hale getirmektir. Bu nedenle sayfanın değeri, tek seferlik bir biyografi notundan çok, dağınık içeriği toparlayan bir geçiş katmanı olmasından gelir.
Okuma deneyimi açısından en sağlıklı yaklaşım, önce Hasan İzzettin Dinamo – Hayatı ve Eserleri için ayrılan arşiv veya kategori bağlantısını incelemek, sonra aynı başlık etrafında one cikan temsilci metinlere geçmektir. Böylece ziyaretçi, bir yandan ilgili sayfalar arasında kaybolmaz, diğer yandan aynı isim altında biriken farklı metinleri tek tek karşılaştırabilecek kadar açık bir akış bulur.
Bu nedenle aşağıdaki iç bağlantılar, aynı isim etrafında toplanan metinleri dağılmadan takip etmenize yardımcı olur: Hasan İzzettin Dinamo arşivi, Dokuzuncu Sonnet – Hasan İzzettin Dinamo, Halkım – Hasan İzzettin Dinamo, İnsanın Kahpesi – Hasan İzzettin Dinamo.
Okuma yolu: Hasan İzzettin Dinamo – Hayatı ve Eserleri başlığını okuduktan sonra Hasan İzzettin Dinamo arşivindeki diğer şiir ve yazılara geçebilirsiniz. Bu bölüm, Babamın Şiir Defteri içinde aynı duygu ve edebiyat hattındaki metinleri daha kolay takip etmek için eklendi.
Benzer okumalar: Hasan İzzettin Dinamo arşivi, Dokuzuncu Sonnet – Hasan İzzettin Dinamo, Halkım – Hasan İzzettin Dinamo, İnsanın Kahpesi – Hasan İzzettin Dinamo, Meydan Okumak – Hasan İzzettin Dinamo.