1933’te Yozgat’ta doğdu. 1955’te Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. 1956’da evlendi. Beş çocuk büyüttü. Avukatlık ve öğretmenlik yaptı. 1958-1972 arasında Anadolu’nun çeşitli ilçelerinde yaşadı. 1972’de Ankara’ya yerleşerek Türk Dil Kurumu Derleme ve Tarama Kolu’nda çalıştı. Kültür Bakanlığı Yayın Danışma Kurulu üyeliğinde bulundu. Demokratik kitle örgütlerinin yeniden kuruluşu çalışmalarına katıldı. İnsan Hakları Derneği, Halkevleri, Dil Derneği gibi örgütlerde kurucu ve yönetici olarak görev aldı.
Son Haber gazetesinde ilk şiiri 1951’de yayımlandı. Ardından Hisar, Varlık, Yeditepe, Türk Dili, Mülkiye gibi dergilerde çıktı. Başlarda şiirlerinin konusu doğa, aşk, ayrılık, özlem iken, daha sonraları ise toplumsal sorunlar ağır bastı. 1980 öncesinde halkın yaşadıkları, onun da hayatına ve şiirine yansıdı. Daha sonraki şiirlerinde toplumsal sorunlara yöneldi. Gezip gördüğü yerlerden aldığı esinle zenginleşen ve coşkulu bir insan sevgisiyle yoğrulan şiiri, toplumsal sorunları, yaşam-halk ilişkisini öne çıkardı. Şiirlerinde büyük ölçüdü folklor öğelerinden yararlandı. Şiir üzerine yazılarını biraraya getiren “Şiiri Düzde Kuşatmak” (1983) kitabında, halk kaynağına inme isteğini, “Halkta var olan öz ve biçimi diyalektik olarak yükseltmek, şiiri yükseltirken halkın yaşamının ve yaşam biçimlerinin yükselmesine yardımcı olmak” sözleriyle açıklar.
Şiirleri pek çok dile çevrildi ve kırktan fazla şiiri bestelendi. Bestelenen şiirlerinden biri, Sezen Aksu’nun 1993 tarihli albümüne adını veren Deli Kızın Türküsüdür. Ayrıca yazarın kısa oyunları da vardır.
ESERLERİ / ŞİİR KİTAPLARI
– Rüzgar Saati (1956) (İlk şiir kitabı)
– Kestim Kara Saçlarımı (1960)
– Sığda (1964)
– Kırmızı Karanfil (1971)
– Maraş’ın ve Ökkeş’in Destanı (1972)
– Ağıtlar ve Türküler (1976)
– Seyran Destanı (1979)
– İlahiler (1983)
– Sevda Kalıcıdır (1991)
– Sonra İşte Yaşlandım (1995)
– Sessiz Arka Bahçeler (1998)
– Uzak Bir Kıyıda (2003)
BESTELENMİŞ ŞİİRLERİ
– Büyü Yavrum: Grup Yorum (1987)
– Edip Akbayram, Kemal Sahir Gürel (1988)
– Deli Kızın Türküsü: Sezen Aksu (1993)
ÖDÜLLERİ
* 1955 – Varlık şiir yarışmasında birincilik ödülü
* 1964 – Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü
* 1972 – TRT Sanat Ödülleri Yarışması’nda Başarı Ödülü
* 1976 – Yeditepe Şiir Armağanı
* 1991 – Halil Kocagöz Ödülü
* 1992 – Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü
* 1999 – Akdeniz Altın Portakal Şiir Ödülü
* 2003 – Dünya Gazetesi Yılın Telif Kitabı Ödülü
* 2008 – Erdal Öz Edebiyat Ödülü
Gülten Akın – Hayatı ve Eserleri için kısa okuma bağlamı
Gülten Akın – Hayatı ve Eserleri, Babamın Şiir Defteri içinde Gülten Akın – Hayatı ve Eserleri adıyla ulaşılan şiirleri ve ilgili metinleri tek bir okuma hattında toplamak için düzenlenmiş kısa bir başlangıç sayfasıdır. Bu sayfadaki amaç, doğrulanmamış biyografik iddialar üretmek değil; okuru doğrudan Gülten Akın arşivi ve temsilci şiirlere götüren temiz bir edebiyat bağlamı sunmaktır.
Bu tip biyografi ve eser sayfaları, tek başına uzun bir ansiklopedi maddesi olma iddiası taşımaz. Daha doğru işlevi, adı geçen şairin etrafında biriken metinleri, seçili şiirleri ve ilgili bağlantıları tek yerde toplamak; böylece okura dağınık bir arama yerine düzenli bir geçiş sunmaktır. Bu yüzden burada öncelik, kesin olmayan ayrıntılar eklemek değil, eldeki içeriği daha okunabilir ve takip edilebilir bir düzene yerleştirmektir.
Eğer Gülten Akın – Hayatı ve Eserleri adı altında yer alan metinleri daha verimli okumak istiyorsanız, önce şair arşivindeki listeyi gözden geçirip ardından seçili şiirlere geçmek daha doğru bir sıra kurar. Böyle bir okuma düzeni, hem aynı isim etrafında toplanan eserleri karşılaştırmayı kolaylaştırır hem de sayfanın yalnızca tek paragraf bilgiden ibaret kalmasını engeller.
Babamın Şiir Defteri içindeki bu tür sayfalarda asıl hedef, yalnızca isim ve başlık bilgisi vermek değil; okurun hangi dizine bakması gerektiğini, hangi metinlerden devam edebileceğini ve aynı isim etrafında nasıl bir okuma yolu kurulabileceğini açık hale getirmektir. Bu nedenle sayfanın değeri, tek seferlik bir biyografi notundan çok, dağınık içeriği toparlayan bir geçiş katmanı olmasından gelir.
Okuma deneyimi açısından en sağlıklı yaklaşım, önce Gülten Akın – Hayatı ve Eserleri için ayrılan arşiv veya kategori bağlantısını incelemek, sonra aynı başlık etrafında one cikan temsilci metinlere geçmektir. Böylece ziyaretçi, bir yandan ilgili sayfalar arasında kaybolmaz, diğer yandan aynı isim altında biriken farklı metinleri tek tek karşılaştırabilecek kadar açık bir akış bulur.
Bu nedenle aşağıdaki iç bağlantılar, aynı isim etrafında toplanan metinleri dağılmadan takip etmenize yardımcı olur: Gülten Akın arşivi, Bir Kayığa Biner Geceleri – Gülten Akın, Deli Kızın Türküsü – Gülten Akın, İlk Yaz – Gülten Akın.
Okuma yolu: Gülten Akın – Hayatı ve Eserleri başlığını okuduktan sonra Gülten Akın arşivindeki diğer şiir ve yazılara geçebilirsiniz. Bu bölüm, Babamın Şiir Defteri içinde aynı duygu ve edebiyat hattındaki metinleri daha kolay takip etmek için eklendi.
Benzer okumalar: Gülten Akın arşivi, Bir Kayığa Biner Geceleri – Gülten Akın, Deli Kızın Türküsü – Gülten Akın, İlk Yaz – Gülten Akın, Yitikler Gecesi – Gülten Akın.