Eleanor H. Porter’ın Pollyanna eseri, Yetim kalan Pollyanna’nın katı teyzesiyle yaşamaya başlamasını ve babasından öğrendiği “mutluluk oyunu” ile kasaba halkının birbirine bakışını değiştirmesini anlatır.
Bu incelemede Pollyanna eserinin konusu, ayrıntılı özeti, karakterleri, temaları, anlatım özellikleri, ana fikri ve edebî önemi doğal bir akış içinde ele alınmaktadır.
Pollyanna Hakkında Kısa Bilgi
| Yazar | Eleanor H. Porter |
|---|---|
| Eser | Pollyanna |
| Tür | Çocuk romanı ve gelişim anlatısı |
| Yayımlanma | 1913’te yayımlanmıştır |
| Mekân / dönem | Vermont’taki kurmaca Beldingsville kasabası, Harrington evi ve kasaba çevresi |
| Başlıca kişiler | On bir yaşındaki Pollyanna Whittier, teyzesi Polly Harrington, Nancy, John Pendleton, Jimmy Bean ve Doktor Chilton |
| Başlıca temalar | İyimserlik, şükran, çocukluk, aile, topluluk, kayıp, bakım, umut, sorumluluk ve değişim |
Pollyanna Konusu
Pollyanna, anne ve babasının ölümünden sonra görev duygusuyla hareket eden Polly Teyze’nin evine gelir. En zor durumda bile sevinecek bir şey bulma oyununu Nancy, hasta Bayan Snow, yalnız John Pendleton ve yetim Jimmy Bean’le paylaşır. Oyun sorunları inkâr etmekten çok harekete geçmek için bakış açısı sağlar. Bir trafik kazası Pollyanna’nın yürümesini engelleyince başkalarına verdiği umudun topluluk tarafından kendisine geri taşınması gerekir.
Pollyanna Ayrıntılı Özeti
Uyarı: Bu bölüm eserin olay örgüsü ve sonuna ilişkin bilgi içerebilir.
Misyoner bir babanın kızı olan Pollyanna ailesini kaybedince Vermont’a gönderilir. Zengin teyzesi Polly onu sevgiden çok görev nedeniyle kabul eder ve tavan arasındaki sade odaya yerleştirir. Ev çalışanı Nancy çocuğun bu muamele karşısında bile penceredeki manzaraya sevinmesine şaşırır. Pollyanna, yardım kutusundan oyuncak bebek yerine koltuk değneği çıktığında babasının öğrettiği mutluluk oyununu anlatır.
Pollyanna kasabada insanlarla konuşur ve onların yalnızlıklarını fark eder. Sürekli şikâyet eden hasta Bayan Snow’u, içine kapanık zengin John Pendleton’ı ve yuva arayan Jimmy Bean’i ziyaret eder. Oyun pasifçe “her şey iyi” demek değildir; Pollyanna Jimmy için ev arar, insanları birbirleriyle konuşturur ve küçük ihtiyaçları somut biçimde görür. Açık sözlülüğü katı toplumsal alışkanlıkları sarsar.
Polly Teyze başlangıçta çocuğun etkisine direnir. Doktor Chilton’la geçmişte yaşadığı kırgınlık ve kız kardeşinin anısı evdeki duygusal mesafeyi büyütür. Pollyanna ise teyzesinin sevgisini zorla istemek yerine gündelik bağlar kurar. John Pendleton’ın geçmişte Pollyanna’nın annesine duyduğu sevgi açıklanır; ancak çocuk onunla yaşamayı kabul etmeyerek Jimmy’nin yuvaya ihtiyacını hatırlatır.
Bir otomobil kazası Pollyanna’nın bacaklarını kullanamamasına yol açar. İlk kez mutluluk oyununu oynayamaz ve umutsuzluğa düşer. Kasaba halkı onu ziyaret ederek hayatlarında yaptığı değişiklikleri anlatır. Polly Teyze de sevgisini açıkça kabul eder ve Doktor Chilton’la barışır. Uygun tedavi umudu doğar; Pollyanna daha sonra adım atabildiğini bildirir. İyileşme, yalnız neşeli düşünceye değil tıbbi bakım ve toplumsal desteğe dayanır.
Pollyanna Karakterleri
Pollyanna Whittier
Kayıplarına rağmen insanlarla etkin biçimde bağ kuran on bir yaşındaki çocuktur. İyimserliği inkâr değil, dikkat ve eylem alışkanlığıdır.
Polly Teyze
Düzenli, varlıklı ve duygularını görev diliyle saklayan kadındır. Pollyanna’yla yaşamı, geçmiş kırgınlığını ve sevgi korkusunu dönüştürür.
John Pendleton ve Jimmy Bean
John yalnız yetişkin, Jimmy yuva arayan yetim çocuktur. Pollyanna ikisini kendi ihtiyacına göre değil birbirlerinin hayatında kurabilecekleri bağ üzerinden düşünür.
Pollyanna Temaları
İyimserlik ve gerçeklik
Mutluluk oyunu acıyı yok saymaz; zor koşul içinde hareket alanı arar. Pollyanna’nın kazası, yöntemin sınırını ve desteğin önemini gösterir.
Topluluk ve karşılıklılık
Çocuğun kasabaya verdiği ilgi kriz anında ona geri döner. Bakım tek yönlü hayır değil ilişkiler içinde dolaşan sorumluluktur.
Aile ve ev
Akrabalık tek başına sıcak yuva oluşturmaz. Polly Teyze, Jimmy ve John üzerinden evin sevgi, kabul ve gönüllü bağlılıkla kurulduğu görülür.
Anlatım Tekniği, Dil ve Üslup
Porter sade anlatım, canlı diyalog, tekrar eden mutluluk oyunu motifi ve bölüm bölüm genişleyen kasaba çevresi kullanır. Çocuk bakışının yanlış anlamaları mizah yaratırken yetişkinlerin bastırdığı duyguları da açar. Duygusal yapı kazayla sınanır; böylece iyimserlik tek tonlu bir karakter özelliği olmaktan çıkar ve karşılıklı bakım ilkesine dönüşür.
Pollyanna Ana Fikri ve Edebî Önemi
Eserin ana fikri, umutlu bakışın sorunları inkâr etmek değil kişinin sahip olduğu imkânı görüp başkalarıyla bağ kurması anlamına geldiği; iyimser kişinin de zor zamanda gerçek desteğe ihtiyaç duyduğudur. Pollyanna dünya çocuk edebiyatının en kalıcı karakterlerinden biri olmuş, adı günlük dilde aşırı iyimserlikle özdeşleşmiştir. Romanın kendisi ise bu popüler kalıptan daha etkin ve toplumsal bir iyimserlik sunar.
Sıkça Sorulan Sorular
Pollyanna eserinin yazarı kimdir?
Pollyanna adlı eseri Eleanor H. Porter yazmıştır.
Pollyanna neyi anlatır?
Pollyanna, anne ve babasının ölümünden sonra görev duygusuyla hareket eden Polly Teyze’nin evine gelir. En zor durumda bile sevinecek bir şey bulma oyununu Nancy, hasta Bayan Snow, yalnız John Pendleton ve yetim Jimmy Bean’le paylaşır. Oyun sorunları inkâr etmekten çok harekete geçmek için bakış açısı sağlar. Bir trafik kazası Pollyanna’nın yürümesini engelleyince başkalarına verdiği umudun topluluk tarafından kendisine geri taşınması gerekir.
Pollyanna hangi türde bir eserdir?
Pollyanna, çocuk romanı ve gelişim anlatısı olarak değerlendirilen bir eserdir.
Pollyanna eserinin ana fikri nedir?
Eserin ana fikri, umutlu bakışın sorunları inkâr etmek değil kişinin sahip olduğu imkânı görüp başkalarıyla bağ kurması anlamına geldiği; iyimser kişinin de zor zamanda gerçek desteğe ihtiyaç duyduğudur.